تاثیرات شوینده های شیمیایی بر محیط زیست و انسان

تاثیر شوینده های شیمیایی بر محیط زیست

در واقع شوینده‌ها به دلیل ساختار ویژه مولکولی خود دارای ویژگی‌های خاصی هستند که همین ویژگی‌ها باعث خاصیت شویندگی‌ آنها می شود.این مواد از یک سو چربی را در خود حل می‌کنند و از سوی دیگر، خود در آب حل می‌شوند. به این ترتیب، با عمل شستشو، ترکیبات مواد شوینده که بخش عمده آنها کربن، گوگرد و نیتروژن است،‌ به صورت محلول وارد‌ آب می‏شوند و این آب دیگر دارای خواص قبلی خود نیست.

  • در بسیاری از مناطق، از منابع آب زیرزمینی برای شرب استفاده می‌شود. ازت و ترکیبات نیتروژن در درازمدت باعث بروز سرطان‌های گوناگون در انسان می‌شود. به علاوه این مواد در کوتاه‌مدت هم موجب مسمومیت‌های مختلف می‌شوند.
  • وجود ترکیبات نیتروژن به میزان بالا در آب حتی در کودکان به مرگ منجر می‌شود. این نوع مسمومیت به دلیل بروز رنگ کبود در پوست به "نشانگان مرگ آبی" موسوم است.
  • ترکیباتی که از طریق شوینده‌ها وارد منابع آب زیرزمینی می‌شوند، به طور غیرمستقیم هم بر سلامت انسان تاثیر می‌گذارند. وجود برخی ترکیبات کربنی در این آب‌ها باعث ازدیاد گونه‌های علف‌های هرز در زمین‌های زراعی می‌شود.
  • از موارد دیگر در این مورد می‌توان به افزایش میزان گوگرد و ازت در محصولات کشاورزی اشاره کرد که کیفیت این محصولات را کاهش می‌دهد. وجود این مواد در محصولات کشاورزی باعث آسیب به انسان می‌شود. به علاوه یکی از فاکتورهای مورد ارزیابی کشورهای مختلف در واردات محصولات کشاورزی، میزان ازت و گوگرد در محصولات است و این مساله باعث زیان‌های اقتصادی نیز می‌شود.

تاثیر شوینده های شیمیایی بر انسان

بسیاری از افراد به ویژه بانوان بدون توجه به عواقب استفاده مکرر از مواد شوینده، از نوع بسیار قوی این مواد استفاده می کنند. در صورت استفاده مکرر از این شوینده ها پوست دچار چروک و خشکی و در نهایت پیری زودرس می شود. مواد شوینده به دلیل بخارهایی که از خود متصاعد می کنند، می توانند گوش، حلق و بینی افراد را درگیر کنند و باعث التهاب مخاط و یا سوختگی های شدید شوند

  • عوارض پوستی(اگزما): شوینده‌ها به دلیل اینکه باید بسیاری از مواد موجود در آلاینده‌ها را پاک کنند لازم است اسیدیته بالا داشته و قلیایی باشند که این برای پوست مضر و نامناسب است.در شوینده‌های پوست (مثل صابون) از اسیدیته‌های حدود 5 تا 5/5 استفاده می‌شود. این میزان قلیایی بودن برای شوینده‌هایی که مصرف پوستی ندارند بالاتر و حدود 6 است که برای پوست بسیار مضر است.اگزما واكنش آلرژیك و حساسیتی در پوست است كه باعث خارش، خشكی، پوسته‌ریزی و نقاط قرمزرنگ در پوست می‌شود.یکی از عوامل اصلی اگزما در خانم‌های خانه‌ تماس با مواد شوینده است که نوعی از اگزمای پوستی به نام اگزمای دست خانم‌های خانه را به‌خود اختصاص داده و در اثر تماس با خیلی از پاک‌کننده‌ها، صابون‌ها و لکه‌برها رخ می‌دهد.
  • عوارض تنفسی: استنشاق گاز کلر گاهی باعث بروز علایم خفیفی مانند آبریزش بینی، آبریزش چشم و سوزش مخاط تنفسی می‌شود و گاهی هم شرایط اورژانسی برای فرد پیش می‌آورد و درمان جدی لازم است.علاوه بر تمام این‌ها باز هم باید تأكید كنم موادی كه وارد سیستم تنفسی می‌شوند، به چند طریق بیماری‌ را تحمیل می ‌كنند؛ ‌طوری كه به‌طور مستقیم، مواد اسیدی منجر به سوختن مخاط می ‌شوند، بعضی از این مواد هم منجر به التهاب در ریه می‌شوند كه این التهاب فرد را مبتلا به برونشیت و بیماری‌های التهابی می‌كند. حتی بعضی از این مواد میزان التهابی كه ایجاد می‌ كنند، آنقدر شدید است كه حالات اورژانس و فوریت به وجود می‌آورند. برخی واكنش‌های التهابی نیز سیرشان خیلی مزمن است و حتی در شروع ممكن است هیچ علامتی در بیمار ایجاد نكنند، اما بعد از 10تا 15 سال كم كم آثار خود را نشان می ‌دهند.